XỬ LÝ KHÍ THẢI LÒ HƠI ĐỐT DẦU DO | GIẢI PHÁP HẠN CHẾ BỤI – SOx – NOx HIỆU QUẢ
Dầu DO được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp hiện nay nhờ khả năng cung cấp nguồn nhiệt ổn định. Tuy nhiên, với lượng tiêu thụ lớn, khí thải từ các thiết bị đốt dầu DO có thể gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Vì vậy, các giải pháp xử lý khí thải lò hơi đốt dầu DO đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Đối với những ngành sử dụng hơi nước nhiều như hóa chất, thực phẩm, dệt nhuộm, luyện kim…, lò hơi đốt dầu DO là thiết bị phổ biến. Tuy nhiên, khí thải sinh ra từ quá trình đốt chứa nhiều chất gây ô nhiễm như SO₂, NOx, CO, CO₂ và bụi – đòi hỏi phải có hệ thống xử lý phù hợp trước khi xả ra môi trường.
1. Dầu DO là gì?
Dầu DO (Diesel Oil) là loại nhiên liệu chưng cất trung bình thu được từ dầu thô. Tuy nhiên trong nội dung bạn cung cấp có nhắc tới dầu FO, vì vậy cần phân biệt:
-
Dầu DO: dùng nhiều trong lò hơi công suất nhỏ – trung bình, máy nổ, phương tiện vận tải.
-
Dầu FO (Fuel Oil, Mazut): phân đoạn nặng hơn, thường được sử dụng trong lò hơi công suất lớn, lò nung, tàu biển, nhà máy công nghiệp nặng.
Trong phạm vi bài viết này, chúng ta tập trung vào xử lý khí thải lò hơi đốt dầu DO, nhưng công nghệ xử lý tương tự với dầu FO do đặc tính khí thải gần giống nhau.
2. Đặc tính khí thải của lò hơi đốt dầu DO
Trong quá trình vận hành, lò hơi đốt dầu DO sinh ra nhiều khí độc và bụi mịn, đặc trưng gồm:
-
Bụi (PM)
-
SOx: SO₂, SO₃
-
NOx: NO, NO₂
-
COx: CO, CO₂
-
Hydrocacbon chưa cháy hết
-
Aldehyde
-
Một phần nhỏ tro – bồ hóng
Đặc điểm khí thải tại một số ngành:
-
Nhiệt điện – lò hơi công nghiệp: bụi, SOx, NOx, COx, hydrocacbon.
-
Luyện kim: bụi, SO₂, COx, HF, kim loại nặng.
-
Hóa chất: SOx, NH₃, Cl₂, HCl.
-
Phân bón: bụi, HF, SiF₄, SO₂, CO, NH₃.
-
Vật liệu xây dựng: CO, CO₂, NOx, SO₂, HF.
Những thành phần trên đều gây hại đến hệ hô hấp và góp phần tạo mưa axit, ô nhiễm không khí diện rộng.
3. Phương pháp xử lý khí thải lò hơi đốt dầu DO
Khí thải từ lò hơi dầu DO chứa SO₂ và bụi là hai thành phần ô nhiễm chính. Giải pháp xử lý thường gồm làm mát – lọc bụi – hấp thụ khí độc, cụ thể như sau:
3.1. Làm nguội khí thải bằng thiết bị trao đổi nhiệt
Khí thải sau khi ra khỏi buồng đốt có nhiệt độ cao. Để bảo vệ thiết bị phía sau, dòng khí được đưa qua bộ trao đổi nhiệt giúp:
-
Giảm nhiệt độ khí thải về mức an toàn
-
Tăng hiệu quả hấp thụ – lọc bụi
-
Hạn chế ăn mòn thiết bị
3.2. Thu gom bụi bằng hệ thống lọc bụi túi vải (Bag Filter)
Dòng khí thải được dẫn vào buồng lọc qua cửa hút:
-
Bụi có kích thước lớn rơi xuống đáy do giảm vận tốc.
-
Bụi mịn bám trên bề mặt túi lọc.
-
Túi lọc được rũ bụi bằng cơ hoặc khí nén để duy trì hiệu suất.
-
Bụi thu gom được đưa ra ngoài hoặc tái sử dụng tùy mục đích.
Đây là công nghệ hiệu quả cao, phù hợp hầu hết các nhà máy dùng lò hơi dầu DO.
3.3. Hấp thụ SO₂ bằng dung dịch kiềm (NaOH, Ca(OH)₂)
Khí thải sau lọc bụi được đưa vào tháp hấp thụ ướt:
-
Khí đi từ dưới lên
-
Dung dịch hấp thụ kiềm được phun từ trên xuống
→ Tạo nên quá trình tiếp xúc ngược dòng, tăng hiệu quả xử lý.
Dung dịch hấp thụ thường dùng:
-
NaOH
-
Vôi sữa Ca(OH)₂
Các phản ứng hấp thụ tạo dạng muối không độc.
Phần nước thải và bùn cặn được thu gom về bể chứa xử lý theo định kỳ.
Kết quả:
→ Khí đầu ra đạt QCVN 19:2009/BTNMT – Quy chuẩn khí thải công nghiệp.
