Nhận diện vi khuẩn dạng sợi và cách xử lý hiện tượng bùn nổi

Trong hệ thống $Aerotank$, sự cân bằng giữa vi khuẩn tạo bông và vi khuẩn dạng sợi là rất quan trọng. Khi vi khuẩn dạng sợi phát triển quá mức, chúng tạo ra một mạng lưới ngăn cản sự lắng xuống của bông bùn. Hiện tượng này thường được gọi là “nở bùn” ($Sludge$ $bulking$). Việc nhận diện vi khuẩn dạng sợi qua kính hiển vi giúp bạn tìm ra nguyên nhân gốc rễ. Từ đó, bạn có thể điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hoặc oxy hòa tan một cách hợp lý nhất.

[Image: Microscopic view of filamentous bacteria protruding from sludge flocs]

1. Dấu hiệu nhận biết qua kính hiển vi

Bạn nên soi bùn ở độ phóng đại $100x$ đến $400x$ để quan sát rõ cấu trúc.

• Vi khuẩn tạo bông (Zoogloea): Hình dạng các khối tròn, chắc chắn và có mật độ cao. Đây là những vi khuẩn “tốt” giúp nước trong hơn sau khi lắng.

• Vi khuẩn dạng sợi: Các sợi dài, mảnh đâm xuyên ra ngoài bông bùn như mạng nhện. Nếu các sợi này chiếm ưu thế, bông bùn sẽ trở nên lỏng lẻo và khó lắng.

• Động vật nguyên sinh ($Protozoa$): Sự xuất hiện của các loài như Vorticella hay Rotifer cho thấy tuổi bùn đang ổn định. Nếu chúng biến mất, hệ vi sinh đang gặp độc tố hoặc sốc tải lượng hữu cơ.

2. Nguyên nhân khiến vi khuẩn dạng sợi bùng phát

Sự phát triển của vi khuẩn dạng sợi thường liên quan đến các yếu tố môi trường trong /quy-trinh-xu-ly-nuoc-thai-sinh-hoat.

• Thiếu hụt dinh dưỡng: Khi tỷ lệ $BOD:N:P$ bị lệch, vi khuẩn dạng sợi sẽ chiếm ưu thế vì chúng chịu đựng tốt hơn vi khuẩn tạo bông.

• Oxy hòa tan ($DO$) thấp: Vi khuẩn dạng sợi có khả năng hấp thụ oxy ở nồng độ cực thấp ($<1.0$ $mg/L$).

• Biến động pH: Nếu pH xuống thấp hơn $6.5$, một số loài nấm và vi khuẩn dạng sợi sẽ phát triển mạnh mẽ.

• Chất hữu cơ dễ phân hủy: Nước thải chứa nhiều đường hoặc tinh bột dễ gây ra hiện tượng này nếu không kiểm soát tốt.

[Image: Comparison between healthy sludge flocs and filamentous bulking sludge]

3. Giải pháp khắc phục triệt để

Khi đã xác định được nguyên nhân, bạn cần thực hiện các bước điều chỉnh sau:

Đầu tiên, hãy kiểm tra và bổ sung đầy đủ mật rỉ đường và chất dinh dưỡng theo tỷ lệ chuẩn. Hãy tăng cường sục khí để duy trì chỉ số $DO$ trong khoảng $2.0$ đến $4.0$ $mg/L$. Trong trường hợp khẩn cấp, bạn có thể châm thêm Clo loãng vào dòng bùn tuần hoàn ($RAS$) để tiêu diệt bớt các sợi vi khuẩn bên ngoài. Tuy nhiên, phương pháp này cần được tính toán kỹ liều lượng để không làm chết vi khuẩn tạo bông. Cuối cùng, hãy kiểm soát tuổi bùn bằng cách thải bỏ bùn ($WAS$) định kỳ. Việc duy trì hệ vi sinh khỏe mạnh giúp hệ thống xử lý nước thải luôn vận hành bền vững.